W tym artykule przedstawimy wszystkie niezbędne informacje, które przydadzą się do dokonania kluczowych czynności po wydaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia.
Każdorazowo, w przypadku nabycia własności rzeczy, która znajduje się na terenie Polski (lub poza granicami naszego kraju, jeśli w chwili śmierci spadkodawca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu w Polsce) osoba, która odziedziczyła spadek, podlega obowiązkowi podatkowemu. Powyższe skutkuje powinnością złożenia do właściwego Urzędu Skarbowego odpowiedniego formularza dostępnego pod adresem: Formularze do druku SD. Formularz można złożyć osobiście lub droga pocztową do Urzędu lub wypełnić przez Internet.
Do jakiego Urzędu Skarbowego należy złożyć formularz?
Zasadniczo składa się go według właściwości oznaczonej przez miejsce położenia nieruchomości. W przypadku, gdy dokonujemy rozliczenia z innych przedmiotów odziedziczonych po zmarłym, właściwość miejscową należy oceniać według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego. Jeśli miejsca takiego nie da się ustalić – kolejnym kryterium pozostaje ostatnie miejsce jego pobytu. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy spadkodawca był właścicielem kilku nieruchomości w różnych regionach (różne Urzędy mogłyby rozpatrywać sprawę) lub sytuacji, gdy ktoś był zmuszony do przebywania np. w domu pomocy społecznej.
Od kiedy liczy się powstanie obowiązku podatkowego?
Określenie to powodowało wiele wątpliwości, dlatego ustawodawca zdecydował się na jego wyjaśnienie w znowelizowanej ustawie z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy stanowiącej podstawę rozliczeń. Zatem w przypadku dziedziczenia, za powstanie obowiązku podatkowego – a więc czas od którego należy liczyć termin do rozliczenia się w Urzędzie – uznaje się dzień: uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.
Jaki to druk? Czy zawsze wystąpi zobowiązanie podatkowe, czyli odpowiednia kwota do opłacenia?
Na początku musimy rozgraniczyć dwie sytuacje, które w zależności od daty zgonu będą skutkowały zastosowaniem odpowiedniej procedury podatkowej.
1. Zgon nastąpił przed 1.01.2007 r.
Każda osoba, która nabyła spadek – niezależnie od tego, na podstawie jakiego dokumentu on nastąpił – ma obowiązek złożenia do Urzędu Skarbowego formularz „SD-3”. W tym przypadku, niezależnie od pokrewieństwa, co do zasady każdy spadkobierca będzie zobowiązany do zapłaty podatku wyliczonego przez kontrolera skarbowego. Dopiero wysokość ostatecznego podatku będzie uzależniona od pokrewieństwa spadkodawcy ze spadkobiercą. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn wskazuje na trzy grupy, od których uzależniona jest stawka opodatkowania. Do I grupy należą: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki, itd.), wstępni (rodzice, dziadkowie, itd.), pasierbowie, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie. Do II grupy podatkowej zostali zakwalifikowani: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków oraz małżonkowie innych zstępnych. Inni spadkobiercy należą do grupy III.
Ustawa nakazuje złożenie formularza w terminie miesiąca od powstania obowiązku podatkowego. Podatek oblicza się od nadwyżki opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku według skal wskazanych w ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
Zobowiązanie podatkowe może jednak nie wystąpić w przypadku braku przekroczenia kwoty wolnej od podatku (podatek oblicza się ponad tę kwotę), która w lipcu 2026 r. wynosi odpowiednio: dla grupy I: 36.120,00 zł, dla grupy II: 27.090,00 zł, a dla grupy III: 5.733,00 zł.
2. Zgon nastąpił po 1.01.2007 r.
W tym przypadku również każdy spadkobierca musi złożyć formularz i w przypadku osób należących do II i III grupy podatkowej będzie to w dalszym ciągu druk „SD-3” (zgodnie z powyższymi zasadami), natomiast znowelizowana ustawa dała możliwość osobom należącym do I grupy podatkowej uniknięcia podatku.
Zgodnie z art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: zgłoszą do Urzędu Skarbowego na formularzu „SD-Z2” nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Jeżeli zatem formularz zostanie złożony w terminie, organ nie wydaje decyzji podatkowej. Tym samym podatnik może zgodnie z prawem skorzystać z możliwości zwolnienia z opodatkowania.
Po upływie 6-miesięcznego terminu, w przypadku braku możliwości skutecznego przywrócenia terminu, należy złożyć druk „SD-3”, na podstawie którego organ wyliczy podatek nawet w I grupie podatkowej.
Nie wiesz jak wypełnić formularz? Mieszkasz poza granicami kraju i nie wiesz od czego zacząć?
Oferujemy kompleksową pomoc przy wypełnieniu odpowiednich druków, odnalezienie odpowiedniego zwolnienia, znajdującego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym (np. tzw. ulga mieszkaniowa), pomoc przy wycenie składników majątkowych, złożenie dokumentów oraz kontakt z Urzędem. Pomocy udzielamy także w formie zdalnej.
Skontaktuj się z nami pod nr tel.: 513-294-140 lub za pośrednictwem maila: kancelaria@komandzik.pl.